Potato

Package of Practices of Potato

Submitted by naipagropediaraichur on Tue, 01/01/2013 - 16:02

Posted in

Source:

UAS,Bangalore

Introduction

ಆಲೂಗಡ್ಡೆ

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೋಲಾರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

Soil Conditions

ಮಣ್ಣು

ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವಂತಹ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸವಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ರಸಸಾರ 5.5 ರಿಂದ 7.5 ಇದ್ದರೆ ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಅನುಕೂಲ.

Varieties

ತಳಿಗಳು

1.ಕುಫ್ರಿ ಚಂದ್ರಮುಖಿ : ಇದು ಬೇಗನೆ ಕಟವಿಕೆ (85-95 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ) ಬರುವ ತಳಿಗಯಾಗಿದೆ. ಗಡ್ಡೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರವಿದ್ದು ಮೊಟ್ಟೆ ಆಕಾರದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ತಳಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೊನೆಯ ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

2.ಕುಫ್ರಿ ಜ್ಯೋತಿ : ಈ ತಳಿಯು 95-100 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಗಡ್ಡೆಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಅಂಡಾಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರುವ ತಳಿಯಾಗಿದೆ.

3.ಫ್ರಿ ಸಿಂಧೂರಿ : ಇದು ತಡವಾಗಿ ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುವ ತಳಿಯಾಗಿದ್ದು 120-125 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಗಡ್ಡೆ ಗುಂಡಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ತಿಳಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ತಡವಾಗಿ ಬರುವ ಅಂಗಮಾರಿ ರೊಗಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.

4.ಕುಫ್ರಿ ಪುಕರಾಜ್ : ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ತಳಿ. ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಮಾವಧಿಯಲ್ಲಿ (75-90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ) ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ತಳಿಯ ಹೂಗಳು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಗಡ್ಡೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರವಿದ್ದು, ಆಕರ್ಷಕ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ (30-32 ಟನ್/ಹೆ.) ಇಳುವರಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿದ್ದು ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.

5.ಕುಫ್ರಿ ಜವಾಹರ್ : 1996 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತಳಿ. ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತಳಿಯಾಗಿದ್ದು (75 ದಿನಗಳು), ಮಳೆಯಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆಯಾಗಿ, ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತ. ಕುಬ್ಜಗಿಡ, ಕಡಿಮೆ ಕಾಂಡಗಳು, ತಿಳಿ ಹಸುರು ಎಲೆಗಳು, ಹೂವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ, ಗಡ್ಡೆಗಳು ಹಾಲಿನ ಬಿಳಿ, ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರ ಕೊನೆಯ ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗಕ್ಕೆ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.

6.ಕುಫ್ರಿ ಲವಕರ್ : ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತಳಿಯಾಗಿದ್ದು 75-80 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ (25-30 ಟನ್/ಹೆ.) ಗಡ್ಡೆಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವಿದ್ದು, ತಿರುಳು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಚಿಪ್ಸ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ತಳಿ.

Seed & Sowing

ಬೇಸಾಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು

ಕ್ರ.ಸಂ. ವಿವರಗಳು ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ

ನೀರಾವರಿ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆ

1. ಬೀಜದ ಗಡ್ಡೆಗಳು 1500-2000 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ 1000-1250 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ

ಬಿತ್ತನೆ ಕಾಲ

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮೇ-ಜೂನ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಲು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದು ತಂಪು ಹವಾಗುಣ ಬಯಸುವ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು ಸರಾಸರಿ 18-220 ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಉಷ್ಣತೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಬಿತ್ತನೆ:

ಭೂಮಿಯನ್ನು 2 ರಿಂದ 3 ಸಾರಿ ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೆಂಟೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಡೆದು ಪುಡಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಗೆದ್ದಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ 3.3 ಮಿ.ಲೀ. ಕ್ಲೋರೋಪೈರಿಫಾಸ್ 20 ಇ.ಸಿ. 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಹುತ್ತಕ್ಕೂ 18 ಲೀಟರ್ ದ್ರಾವಣದಂತೆ ಸುರಿಯಿರಿ. ನಂತರ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಬೇಕು. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗೆ 60 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆಯಾದಲ್ಲಿ 45 ಸೆಂ.ಮೀ. ಸಾಲುಗಳ ಪಟಮಾಡಿ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಶೇ. 50ರ ಸಾರಜನಕ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣದ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್‍ಯುಕ್ತ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಬೇಕು. ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು 20 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು ಉಳಿದ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ಸಾರಜನಕ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ 4 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಮಣ್ಣನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏರಿಸಬೇಕು.

Nutrient management

ಬೇಸಾಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು

ಕ್ರ.ಸಂ. ವಿವರಗಳು ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ

ನೀರಾವರಿ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆ

1. ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ 25 ಟನ್ 25 ಟನ್

2. ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು

ಸಾರಜನಕ 125 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ 75 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ

ರಂಜಕ 100 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ 75 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ

ಪೊಟ್ಯಾಷ್ 125 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ 100 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ

Water management

ನೀರಾವರಿ :

ಬಿತ್ತನೆಯ ನಂತರ ತೆಳುವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು.

Weed management

ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ:

ಒಪ್ಪು (ಗೆಡ್ಡೆಯ ತುಂಡುಗಳು) ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ದಿವಸ ಅಥವಾ ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ 0.75 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಶೇ. 70ರ ಮೆಟ್ರಿಬ್ಯೂಜಿನ್ ಪುಡಿ ಅಥವಾ 425 ಮಿ.ಲೀ. 23.5 ಇ.ಸಿ. ಅಕ್ಸಿಪ್ಲೋರೋಫೆನ್ ಅಥವಾ 3.25 ಲೀ. ಪೆಂಡಿಮಿಥಾಲಿನ್ 30 ಇ.ಸಿ. 750 ಲೀ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರಸಿ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಿ. ಸಿಂಪರಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶವಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಹೆಂಟೆಗಳಿರದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿ. ಇದರಿಂದ ಬೀಜದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಕಳೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಹತೋಟಿ ಮಾಡಬಹುದು.

Disease management

ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ರೋಗಗಳು : ಮೊದಲ ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗ, ಕೊನೆಯ ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೊರಗು ರೋಗ, ನಂಜುರೋಗಗಳಾದ ಎಲೆ ಸುರಳಿ ರೋಗ ಮತ್ತು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ರೋಗಗಳಾದ ಬೇರು ಗಂಟು ಜಂತು ರೋಗ.

ಹತೋಟಿ ವಿಧಾನ

1.ರೋಗರಹಿತ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನೇ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

2.ದುಂಡಾಣು ಕಂದುಕೊಳೆ ರೋಗ ಹಾಗೂ ಬೇರುಗಂಟು ಜಂತುಹುಳು ಪೀಡಿತ ಜಮೀನಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅನುಸರಿಸಿ.

3.ಬೆಳೆ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳ ಅಥವಾ ಗೋವಿನ ಜೋಳ ಅಥವಾ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿರಿ.

4.ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬೀಜದ ಗಡ್ಡೆಯನ್ನು 2.5 ಗ್ರಾಂ ಮ್ಯಾಂಕೋಜೆಬ್ 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ 5 ನಿಮಿಷ ಅದ್ದಿ ಉಪಚರಿಸಿ.

Insect pest management

ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ಕೀಟಗಳು: ಹೇನು, ನುಸಿ, ಜಿಗಿಹುಳು, ಗುಲಗಂಜಿ ಹುಳು, ಕತ್ತರಿಸುವ ಹುಳು, ಗಡ್ಡೆ ಕೊರೆಯುವ ಕೀಟ ಮತ್ತು ಗೊಣ್ಣೆ ಹುಳು.

ಹತೋಟಿ ವಿಧಾನ

ಜಿಗಿ ಹುಳು ಮತ್ತು ಹೇನಿನ ಹತೋಟಿಗಾಗಿ 1.7 ಮಿ.ಲೀ. ಡೈಮಿಥೋಯೇಟ್ ಅಥವಾ 0.5 ಮಿ.ಲೀ. ಫಾಸ್ಫಾಮಿಡಾನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‍ಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪರಿಸಿ. ಗುಲಗಂಜಿ ಹುಳ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸುವ ಹುಳಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ 1 ಮಿ.ಲೀ. ಮಿಥೈಲ್ ಪ್ಯಾರಾಥಿಯಾನ್ ಅಥವಾ 4 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬಾರಿಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪರಿಸಿ. ನುಸಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ 2.5 ಮಿ.ಲೀ. ಡೈಕೋಫಾಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪರಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ಸುಮಾರು 550 ಲೀಟರ್ ಸಿಂಪರಣಾ ದ್ರಾವಣ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಹುಳುವಿನ ಬಾಧೆ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಿಂಪರಿಸಿ. ಕೊನೆಯ ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗವೇನಾದರೂ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುವ ಸಂಭವ ಕಂಡರೆ 2 ಗ್ರಾಂ ಮೆಟಲಾಕ್ಸಿಲ್ + ಮ್ಯಾಂಕೋಜೆಬ್ ಅಥವಾ 7-10 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೈಮಾಕ್ಸಿನಿಲ್ + ಮ್ಯಾಂಕೋಜೆಬ್ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಿ.

ಸೂಚನೆ: ಗೊಣ್ಣೆ ಹುಳು ಮತ್ತು ಬೇರು ಗಂಟು ಜಂತು ಬಾದೇ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 20 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಪೋರೇಟ್ ಅಥವಾ 25 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೋಫ್ಯೂರಾನ್ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಪರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ನಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ನಂತರ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 10 ಮಿ.ಲೀ. ಕ್ಲೋರೋಪೈರಿಫಾಸ್ ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ 500 ಲೀಟರ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಕೂಡ ಭೂಮಿಗೆ ಸಿಂಪರಿಸಬಹುದು.

Harvesting & Threshing

ಕೊಯ್ಲು

ತಳಿಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಈ ಬೆಳೆಯು 75 ರಿಂದ 125 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು. ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಹಳದಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಒಣಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಟಾವಿಗೆ 10-15 ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅನಂತರ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡಬೇಕು. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆ ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುವುದು. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಗಡ್ಡೆಗಳಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳದಂತೆ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅಗೆದ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಾಳಿಯಾಡುವಂತಹ ನೆರಳು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಬೇಕು.

Yield

ಇಳುವರಿ

ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ (ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಗಳಲ್ಲಿ)

1. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆ 15,000-20,000

2. ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆ 20,000-25,000

Login or register to post comments
251 reads

आलू की खेती

Submitted by drjryadav on Wed, 21/11/2012 - 12:08

Posted in

Source:

कृषि ज्ञान मंजूषा, सातवां संस्करण, कृषि विभाग, उत्तर प्रदेश, लखनऊ

Introduction

Introduction:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू भारत की सबसे महत्वपूर्ण फसल है, तमिलनाडु एवं केरल को छोंडकर आलू का उत्पादन पूरे देश में किया जाता है, हमारे देश में आलू पैदा करने वाले प्रदेशों में मुख्यत: उत्तर प्रदेश, पश्चिम बंगाल, बिहार, गुजरात, पंजाब असम एवं मध्य प्रदेश हैं, आलू उत्पादन में उत्तर प्रदेश का प्रथम स्थान हैI

Climatic Requirements

Climatic:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की खेती के लिए किस प्रकार की जलवायु होनी चाहिए?

आलू की फसल के लिए मध्यम शीतोष्ण वाली जलवायु की आवश्यकता होती है, भारत में आलू उन क्षेत्रों में उगाया जाता है जहाँ पर दिन के समय तापमान 35 डिग्री सेंटीग्रेट से अधिक न हो, तथा रात का तापमान 21 डिग्री सेंटीग्रेट से अधिक न हो, आलू की फसल की वृद्धि के लिए 15-25 डिग्री सेंटीग्रेट तापमान उपयुक्त माना जाता हैI

Soil Conditions

Soil:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की खेती के लिए किस तरह की भूमि होनी चाहिए?

आलू की खेती के लिए जीवांशयुक्त बलुई दोमट भूमि एवं दोमट भूमि उपयुक्त मानी जाती है, भूमि में जल निकास की अच्छी व्यवस्था होनी चाहिए I

Varieties

Variety:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की अच्छी उपज के लिए प्रमुख प्रजातियाँ कौन कौन सी हैं?

उत्तर प्रदेश की भौगोलिक स्थित मृदा एवं जलवायु के अनुसार आलू की प्रजातियों को मुख्य रूप से दो वर्गों में बांटा गया है, पहला सब्जी वाली किस्में - जैसे कुफरी चंद्रमुखी, कुफरी बहार, कुफरी अशोक, कुफरी बादशाह, कुफरी लालिमा, कुफरी पुखराज, कुफरी सिंदूरी, कुफरी सतलज तथा कुफरी आनंद हैंI दुसरे प्रकर की आलू की प्रसंकरण योग्य किस्मे जैसे कुफरी चिप्सोना-1, कुफरी चिप्सोना-2 हैं I

Field preparation

Field Preperation:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू फसल उत्पादन के लिए खेत की तयारी किस प्रकार से करें?

आलू की फसल के लिए खेत में 2-3 जुताई के बाद खेत में बुवाई से पहले एक सिंचाई करके खेत को आवश्यकतानुसार जुताई करके पाटा लगाकर खेत को समतल एवं भुरभुरा कर लेना चाहिए I

Seed & Sowing

Seed And Sowing:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की फसल के लिए बीज की प्रति हैक्टर कितनी मात्रा की आवश्यकता पड़ती है ?

आलू का बीज हमेशा विश्वसनीय स्रोतों विशेषकर सहकारी संस्थाओ एवं बीज उत्पादक एजेंसियों से ही प्राप्त करना चाहिए, आलू की बुवाई के लिए 40-50 ग्राम वजन वाले अच्छे अंकुरित बीज का प्रयोग करें, सामान्यत आलू की एक हैक्टर फसल बोने के लिए 30-35 कुंतल बीज की आवश्यकता पड़ती हैI

आलू की फसल में आलू की बुवाई के पूर्व उनका शोधन किस रसायन से करें ?

बीज बोने से पहले शोधन करना अति आवाश्यक है, बीज की आलुओ की बुवाई से पहले 3% अर्गैनोमर्क्युरल यौगिक के 0.2% घोल में 30 मिनट तक उपचारित करें तथा बीज कन्दो को छाया में सुखाकर ही बुवाई करनी चाहिएI

आलू की फसल की बुवाई का उपयुक्त समय क्या है, और किस विधि से करनी चाहिए ?

आलू की फसल की अगेती किस्मों की बुवाई 15 सितम्बर के आस पास की जाती है, तथा मुख्य फसल की बुवाई के लिए 15-25 अक्टूबर का समय उचित रहता हैI आलू की बुवाई में लाइन से लाइन की दूरी 60 सेंटीमीटर रखे तथा कन्द से कन्द की दूरी आलू के आकर के अनुसार की जाती है जैसे की 20,40,60 व 80 ग्राम आकार वाले बीज कन्दों को क्रमश: 15,20,30 व 40 सेंटीमीटर की दूरी पर क्रमश: रख कर मेंड़ों में 8-10 सेंटीमीटर की गहरे में बुवाई करें I

Nutrient management

Nutrient Management:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की फसल के लिए प्रति हैक्टर खाद तथा उर्वरकों का प्रयोग कितना करतें हैं?

आलू की अच्छी फसल के लिए सामान्यत: 180 कि०ग्रा० नत्रजन, 60 कि०ग्रा० फास्फोरस, तथा 100 कि०ग्रा० पोटाश की आवश्यकता पड़ती है, यदि मृदा में जस्ता एवं लोहा जैसे सूक्ष्म तत्त्वों की कमी है, तो 25 कि०ग्रा० जिंक सल्फेट एवं 50 कि०ग्रा० फेरस सल्फेट को प्रति हैक्टर की दर से उर्वरकों के साथ बुवाई के पहले खेत में डालना चाहिए I

Water management

Water Management:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की फसल में सिंचाई कब करनी चाहिए?

आलू की फसल में अच्छी उपज प्राप्त करने के लिए 7-10 सिंचाइयों की आवश्यकता पड़ती है, भारी मृदा में बुवाई के 10-12 दिन बाद अंकुरण से पहले पहली सिंचाई करनी चाहिए, आलू में दूसरी सिंचाई बुवाई के 20-22 दिन बाद तथा तीसरी सिंचाई टापड्रेसिंग एवं मिटटी चढाने के तुरंत बाद कन्द बनने की प्रारम्भिक अवस्था में करें, अंतिम सिचाई खुदाई के लगभग 10 दिन पहले बंद कर देना चाहिए I

Weed management

Weed Management:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की फसल में खरपतवारों का वो नियंत्रण किस प्रकार से करें?

आलू की बुवाई के 20-25 दिन बाद पौधे 8-10 सेमी० ऊचाई के हो जातें हैं, तो लाइनों के बीच स्प्रिंग टायिन कल्टीवेटर या खुरपी से खरपतवार निकालने का कार्य करे, मैदानी क्षेत्रो में आलू की फसल में खरपतवारों का प्रकोप बुवाई के 4-6 सप्ताह बाद अधिक होता है, खरपतवारों के रासायनिक नियंत्रण के लिए पेंडामेथलिन 30% का 3.3 लीटर मात्रा का 100 लीटर पानी में घोलकर बुवाई के 1-2 दिन बाद तक छिडकाव कर देना चाहिए I

Disease management

Disease Management:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू की फसल में कौन कौन से रोग लग जाते हैं, और उनका नियंत्रण किस प्रकार से करें ?

रोग नियंत्रण के लिए जैसे झुलसा रोग लगता है, यह रोग पौंधो की पत्तियों, डंठलों, एवं कन्दो सभी पर लगता है, इस रोग के लक्षण पत्तियों में हलके पीले धब्बे दिखाई देते हैं पत्तियों के निचले भाग पर इन धब्बो में अंगूठी नुमा सफेद फफूंदी आ जाती है, इस रोग के नियंत्रण के लिए प्रतिरोधी किस्मो की बुवाई करनी चाहिए, फसल में लक्षण दिखाई देने के पूर्व मैन्कोजेब 0.2% का घोल बना कर छिडकाव 8-10 दिन के अन्तराल पर करते रहना चाहिए, फसल में भयंकर प्रकोप होने पर मेटालेक्सिल युक्त दवाओं में 0.25 % के घोल का 1-2 बार छिडकाव करना अति आवश्यक है, इसके पश्चात साथ ये भी देखना है कि एक रोग कामन स्केब होता है, इस रोग से फसल कि पैदावार में कोई कमीं नहीं आती लेकिन कन्द भददे हो जाते हैं, रोग ग्रस्त कन्दो के छिल्के पर लाल सा या भूरे धब्बे बनतें हैं, बीज वाले अलुओ को बुवाई से पहले 3% बोरिक एसिड के घोल में 30 मिनट तक उपचारित करना चाहिए I

Insect pest management

Insect Pest Management:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू कि फसल में वो कौन कौन से कीट हैं जो लग जातें हैं, और इनका उपाय किस तरह से करें ?

रोग के साथ-साथ आलू कि फसल में कीट भी अपना प्रभाव दिखातें हैं, कीट नियंत्रण के लिए जैसे माहू या एफिड, माहू आलू कि फसल में प्रत्यक्ष रूप से हानि नहीं पहुँचाता बल्कि रोग मुक्त बीज उत्पादन पर रोक लगाने में अहम् भूमिका है, इसके नित्रायण के लिए मैदानी भागो में आलू कि बुवाई 15 अक्तूबर तक तथा पूर्वी उत्तर प्रदेश के मैदानी भागों में 25 अक्तूबर तक कर लेनी चाहिएI फसल को माहू से बचाने के लिए फोरेट 10 जी, 100 कि०ग्रा० प्रति हैक्टर कि दर से मिटटी चढाने के समय प्रयोग करना चाहिए, जब फसल पर माहू का प्रकोप दिखाई पड़े तो डाईमीथोएट 30 ईसी० कि 1 लीटर मात्रा 1000 लीटर पानी में घोलकर प्रति हैक्टर कि दर आलू कि फसल में छिडकाव करना चाहिएI इसके साथ साथ किसान भाइयों दूसरा कीट लीफ हापर आलू कि फसल में लगता है, लीफ हापर के निम्फ तथा प्रौढ़ हरी पत्तियों का रस चूसते हैं, इसकी रोकथाम के लिए मोनोक्रोटोफास 40 ई सी. कि 1.2 लीटर कि मात्रा को 1000 लीटर पानी में मिलकर छिडकाव करें आवश्यकता पड़ने पर दूसरा छिडकाव 10-15 दिन के अन्तराल पर करना चाहिए I

Harvesting & Threshing

Harvesting:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू कि फसल के कंदों कि खुदाई का सही समय क्या है?

अगेती फसल में अधिक कीमत प्राप्त करने के लिए बुवाई के 60-70 दिन के उपरांत खुदाई करनी चाहिए, जिससे कि आप को अच्छा पैसा मिल सके, मुख्य फसल कि खुदाई 20-30 डिग्री सेंटीग्रेट तापमान पहुँचने से पहले कर ले ताकि फसल अधिक तापमान पर म्रदुगलन तथा काला गलन जैसे रोगों से फसल को बचाया जा सके I

Yield

Yield:

You may need: Adobe Flash Player.

आलू कि फसल से औसत प्रति हैक्टर कितनी उपज प्राप्त कर सकतें हैं?

आलू कि जल्दी तैयार होने वाली पैदावार अपेक्षाकृत कम होती है, जब कि लम्बी अवधि वाली किस्मे अधिक उपज देती हैं, सामान्य किस्मो कि अपेक्षा संकर किस्मो से अधिक पैदावार मिलती है, संकर किस्मों कि उपज 600-800 कुंतल तक प्रति हैक्टर प्राप्त होती है, तथा सामान्य किस्मों से उपज 350-400 कुंतल तक उपज प्रति हैक्टर प्राप्त होती है I

Login or register to post comments
164 reads

Shortcuts

User login

POP

Download POP App
View POP website

Featured User

Hemant Sharma

A User from Hanumangarh, Rajasthan,India

His contributions to agropedia
Other Contributors
History

New Releases

KVK-Net
vKVK
agropedia images
New in agropedia
Multilingual Editor

Statistics

Registered Users: 8344
Last Registered User: narayan.ghule
Published Nodes: 28017

Potato

Package of Practices of Potato

आलू की खेती

Shortcuts

User login

POP

Featured User

New Releases

Statistics

agropedia is developed under the sponsorship of ICAR, NAIP