Chilli

Package of practices of Chilli

Submitted by naipagropediaraichur on Fri, 01/06/2012 - 11:33

Posted in

Introduction

ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ

ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ತರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಳೆ, ಇದನ್ನು ಖುಷ್ಕಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರಬೆಳೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

Soil Conditions

ಮಣ್ಣು

ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವಂತಹ ಫಲವತ್ತಾದ ಗೋಡುಮಣ್ಣು ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಉತ್ತಮ. ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಗೋಡು ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ರಸಸಾರ 5.4-6.8 ಇರಬೇಕು.

Varieties

ತಳಿಗಳು

ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳು

ಹೆಸರು	ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರದೇಶ	ಗುಣಧರ್ಮಗಳು
ಬ್ಯಾಡಗಿ	ಧಾರವಾಡ ಹಾವೇರಿ ಗದಗ	ಇದರಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಿ, ದ್ಯಾವನೂರು ಮತ್ತು ಡಬ್ಬಿ ಈ ಮೂರು ಪ್ರಬೇಧಗಳಿದ್ದು, ಹಣ್ಣಾದ ಕಾಯಿಗಳು ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿಗಳು 12-15 ಸೆಂ. ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಇದು ಖುಷ್ಕಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ.
ಸಂಕೇಶ್ವರ	ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ	ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಹಣ್ಣುಗಳು 20-30 ಸೆಂ. ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಖೂಷ್ಕಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿ.
ಸುಧಾರತ ತಳಿಗಳು ಎನ್‌ಪಿ46 ಎ	ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳು	ಗಿಡಗಳು ಪೊದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ಅಚ್ಚು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ತಳಿ.ಥ್ರಿಪ್ಸ್‌ ನುಶಿಯ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪೂಸಾ ಜ್ವಾಲಾ	ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳು	ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಕೊಡಬಲ್ಲ, ಎಲೆ ಮುಟುರು ರೋಗ ತಡೆಯಬಲ್ಲ ತಳಿ ಗಡಿಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರವಿದ್ದು ಪೊದೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ತಳಿ.
ಅರ್ಕಾ ಲೋಹಿತ್‌	ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳು	ಗಿಡಗಳು ಪೊದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಯಿಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಕೆಡಿಎಸ್‌ಸಿ- 1	ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳು	ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಧಾರವಾಡ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾಯಿಗಳು 9-11 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬೂದುರೋಗ, ಚಿಬ್ಬುರೋಗ ಮತ್ತು ತುದಿಸಾಯುವ ರೋಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಜಿ-4)	ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳು	ಕಾಯಿಗಳು 7-8 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಖಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಚೆಬ್ಬುರೋಗ, ತುದಿ ಸಾಯುವ ರೋಗಕ್ಕೆ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.

Field preparation

ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳು

ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆ

ಸಸಿ ಮಡಿ ತಯಾರಿಕೆ : ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಸಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು 7.5 ಮೀ. ಉದ್ದ 1.2 ಮೀ. ಅಗಲ ಮತ್ತು 10 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ 15 ಸಸಿ ಮಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ 30 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ (3-4 ಬುಟ್ಟಿ) ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ 15:15:15 ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಮಡಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಬೇಕು. ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜವನ್ನು 2 ಗ್ರಾಂ ಥೈರಾಮ್‌ 75 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಶಿಲೀಂದ್ರ ನಾಶಕದಿಂದ ಉಪಚರಿಸಬೇಕು. 8 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಹಾಕಿ ಅಥವಾ ತೆಳುವಾಗಿ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಬೇಸಿಗೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆ ಬರುವವರೆಗೆ ನೆರಳು ಒದಗಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ನೀರು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಬಿತ್ತನೆ ನಂತರ ಬೀಜಗಳು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು, ಆರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಸಿಗಳು ನಾಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ನಾಟಿ ಮಾಡುವ್ರಕ್ಕಿಂತ 10 ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ್ರದರಿಂದ, ಸಸಿಗಳು ಬಿರುಸಾಗುತ್ತವೆ.

ಬಿತ್ತುವ್ರದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅಜೋಸ್ಪಿರಿಲ್ಲಂ ದಿಂದ (200 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಬೀಜಕ್ಕೆ) ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಸಿಗಳ ಬೇರುಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡುವ್ರದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅಜೋಸ್ಪಿರಿಲ್ಲಂ ಮತ್ತು ರಂಜಕ ಕರಗಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ (ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು 8 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ನಂತೆ 40 ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ) ಅದ್ದಿದರೆ ಶೇ. 25 ರಷ್ಟು ಸಾರಜನಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಬಹುದಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ನಾಟಿ ಮಾಡುವ್ರದು : ಸಸಿ ನಾಟಿಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ, ಹೆಂಟೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ನಾಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಕೊಡಬೇಕಾದ ಪೂರ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್‌ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ. 75 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದ ಬೋದುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಶೇ. 50 ಸಾರಜನಕ, ರಂಜಕ ಹಾಗೂ ಪೊಟ್ಯಾಷ್‌ಯುಕ್ತ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ, ತೆಳುವಾಗಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. 45 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ 2 ಸಸಿಗಳಂತೆ ಬೋದಿನ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಸಿ ನಾಟಿಮಾಡಿ 6 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಉಳಿದ ಶೇ. 50 ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕ ಹಾಗು ಪೊಟ್ಯಾಷ್‌ ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಮಣ್ಣು ಏರು ಹಾಕಬೇಕು. ಹಗರು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು (ಡಿಎಪಿ 110 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಹಾಗೂ ಸಿಎಎನ್‌ 310 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ) ಕೊಡುವ್ರದರಿಂದ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 25 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವ್ರದು.

Seed & Sowing

ಬೇಸಾಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು (ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ) ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆಗೆ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗೆ

1. ಬೀಜ 1250 ಗ್ರಾಂ 1250 ಗ್ರಾಂ

ಖುಷ್ಕಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲು ಮೇ-ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳು ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌-ನವೆಂಬರ್‌ ಹಾಗೂ ಜನೆವರಿ-ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳುಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಾಲ.

Nutrient management

ಬೇಸಾಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು (ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ)	ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆಗೆ	ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗೆ
ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ	25 ಟನ್‌	25 ಟನ್‌
ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು
ಸಾರಜನಕ	150 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ	100 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ
ರಂಜಕ	75 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ	50 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ
ಪೊಟ್ಯಾಷ್‌	75 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ	50 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ

Water management

ನೀರಾವರಿ ಹಾಗೂ ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ

ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಹವಾಗುಣವನ್ನಾಧರಿಸಿ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 5-7 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 15-17 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರ ಕೊಟ್ಟನಂತರ ಮಣ್ಣು ಏರು ಹಾಕಿ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 3 ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ 1.8 ಲೀಟರ್‌ ನೀರು ಕೊಟ್ಟು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಮನಾದ 6 ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ 15 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒದಗಿಸುವ್ರದು ಲಾಭದಾಯಕ.

Weed management

ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಬಿತ್ತನೆ ದಿನ ಅಥವಾ ಮರು ದಿನ ಪ್ರತಿ ಲೀ, ನೀರಿಗೆ 1.5 ಮಿ.ಲೀ. ಬ್ಯೂಟಾಕ್ಲೋರ್‌ ಕಳೆನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 1000 ಲೀ. ಸಿಂಪರಣಾ ದ್ರಾವಣ ಅವಶ್ಯ.

ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ದಿನ ಅಥವಾ ಮರುದಿನ ಪ್ರತಿ ಲೀ. ನೀರಿಗೆ 1 ಮಿ.ಲೀ. ಪೆಂಡಿಮಿಥಲಿನ್‌ 30 ಇ.ಸಿ. ಕಳೆನಾಶಕವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಸಲ ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ ಮಡುವ್ರದರಿಂದ ಬೀಜದಿಂದ ಹರಡುವ ಕಳೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.

Disease management

ಕ್ರ.ಸಂ	ರೋಗಗಳು	ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು	ನಿರ್ವಹಣಾಕ್ರಮಗಳು
1	ಸಸಿ ಕೊಳೆ ರೋಗ	ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ಗಿಡದ ಕಾಂಡವ್ರ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ ಗಿಡಗಳು ಬಾಡಿ ಕುಸಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ.	ಸಸಿ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ರಶ್ಮಿ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. (ಏರು ಸಸಿಮಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಉಣಿಸಿ, 400-500 ಗೇಜಿನ ಪಾರಧರ್ಶಕ ಪಾಲಿಥೀನ ಹಾಲೆಯಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌-ಮೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ವಾರಗಳಕಾಲ ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲೀಂದ್ರ ರೋಗಾಣುಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚೆ 3 ಗ್ರಾಂ ಕ್ಯಾಪ್ಟಾನ್‌ 80 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ೧ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ, ಸಸಿ ಮಡಿಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ನೆನಸಿ, ಇದರಿಂದ ಸಸಿಕೊಳೆ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. 2. ಪ್ರತಿ ಕಿ. ಗ್ರಾಂ ಬೀಜವನ್ನು 2 ಗ್ರಾಂ ಥೈರಾಮ್‌ 75 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ನೊಂದಿಗೆ ಬೆರಸಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಿ.
2	ಎಲೆ ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗ	ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಎಲೆಗಳು ಒಣಗುತ್ತವೆ.	1. ಬೆಳೆಗೆ ಸರ್ಕ್ಲೋಸ್ಪೊರ ಎಲೆ ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗದ ಬಾಧೆ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ 1 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೆನ್‌ಡೈಜಿಮ್‌ 50 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಅಥವಾ 1 ಗ್ರಾಂ ಬೆನೊಮಿಲ್‌ 50 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ 1 ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪರಿಸಿ. 15 ದಿವಸಗಳ ನಂತರ ಇದೇ ಸಿಂಪರಣೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. 2. ಬಿತ್ತನೆಯಾದ ೩ ವಾರಗಳ ನಂತರ 3 ಗ್ರಾಂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಗಂಧಕ ಶೇ. 80 ಅಥವಾ 2 ಗ್ರಾಂ ಮೆಂಕೋಜೆಬ್‌ 75 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಅಥವಾ 1 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೇನ್‌ಡೈಜಿಮ್‌ 50 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಅಥವಾ 1 ಮಿ.ಲೀ. ಪೆನ್‌ಕೊನಾಜೋಲ್‌ 10 ಇ.ಸಿ. ೧ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಬೂದಿರೋಗ ಎಲೆ ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಚೆಬ್ಬು ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು.
3	ಬೂದಿ ರೋಗ	ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.	ಬೆಳೆಗೆ ಬೂದಿ ರೋಗದ ಬಾಧೆ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ 1 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೆನ್‌ಡೈಜಿಮ್‌ 50 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಅಥವಾ 3 ಗ್ರಾಂ ಶೇ. ೮೦ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಗಂಧಕ ೧ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಿಂಪರಣೆಯನ್ನು 15 ದಿವಸಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 450-540 ಲೀಟರ್‌ ಸಿಂಪರಣಾ ದ್ರಾವಣ ಅವಶ್ಯ.
4	ಹಣ್ಣು ಕೊಳೆ ರೋಗ	ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತಗ್ಗಾದ ಕಪ್ಪನೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಳಗಿನ ಬಣ್ಣವ್ರ ಗುಲಾಬಿ ವರ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ.	ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೆಳೆಗೆ ತುದಿ ಸಾಯುವ ರೋಗ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಕೊಳೆಯುವ ರೋಗಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಾಗ 1 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೆನ್‌ಡೈಜಿಮ್‌ 50 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಅಥವಾ 0.75 ಮಿ.ಲೀ. ಪ್ರೊಕ್ಲೊರಾಜ್‌ 5 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 2.5 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರೊಪಿನೆಬ್‌ 70 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರಸಿ 15 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾರಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.
5	ಚಿಬ್ಬು ರೋಗ	ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ತಗ್ಗಾದ ಕಪ್ಪನೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ನಂತರ ಈ ಭಾಗವ್ರ ಉಂಗುರಾಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗವ್ರ ತುದಿಯಿಂದ ಒಣಗಿದ ಟೊಂಗೆಗಳನ್ನು ಕಂದು ಅಥವಾ ಬೂದಿ ಅಥವಾ ಒಣ ಹುಲ್ಲು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು	ಆಲ್ಟರ್‌ನೇರಿಯಾ ಎಲೆ ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗ ಹಾಗೂ ಚಿಬ್ಬು ರೋಗ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ 2 ಗ್ರಾಂ ಮೆಂಕೋಜೆಬ್‌ 75 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ ಅಥವಾ 3 ಗ್ರಾಂ ತಾಮ್ರದ ಆಕ್ಸಿಕ್ಲೋರೈಡ್‌ 50 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. 1 ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರಸಿ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ರೋಗದ ಬಾಧೆ ಮತ್ತೆ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಿಂಪರಣೆಯನ್ನು 15 ದಿವಸಗಳ ನಂತರ ಪುನಃ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 450- 540 ಲೀಟರ್‌ ಸಿಂಪರಣಾ ದ್ರಾವಣ ಅವಶ್ಯ. ಬೆಳೆಗೆ ಚಿಬ್ಬು ರೋಗದ ಬಾಧೆ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ 1 ಮಿ.ಲೀ. ಡೈಫೆನ್‌ಕೊನಾಜೋಲ್‌ 25 ಇ.ಸಿ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿಗೆ 15 ದಿನಕೊಮ್ಮೆ 3 ಸಲ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

Insect pest management

ಕ್ರ.ಸಂ.	ಕೀಟಗಳು	ಹಾನಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು	ನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ರಮಗಳು
1	ಥ್ರಿಪ್ಸ್‌ ನುಸಿ, ಹೇನು	ಈ ಎರಡೂ ಕೀಟಗಳು ಎಲೆಗಳಿಂದ ರಸವನ್ನು ಹೀರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮುರು ಟಾಗುತ್ತವೆ. ಮೊಗ್ಗುಗಳ ಎಳೆ ಭಾಗಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡು ವಿಕಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೇನುಗಳ ಹಾವಳಿ ಜಾಸ್ತಿಯಾದಾಗ ಕಪ್ಪು ಬೂಷ್ಟ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಥ್ರಿಪ್ಸ್ ಮುರುಟು ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ವೈರಸ್‍ನ್ನು ಸಹ ಹರಡುತ್ತವೆ.	ಬಿತ್ತನೆಯಾದ ೩ ವಾರಗಳ ನಂತರ 1.7 ಮಿ.ಲೀ. ಡೈಮಿತೋಯೇಟ್‌ 30 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 0.5 ಮಿ.ಲೀ. ಪಾಸ್ಫಾಮಿಡಾನ್‌ 85 ಡಬ್ಲೂ.ಎಸ್‌.ಸಿ. ಅಥವಾ 2 ಗ್ರಾಂ ಮೆನಜಾನ್‌ ಅಥವಾ 1 ಮಿ.ಲೀ. ಮೆಥೈಲ್‌ ಪ್ಯಾರಾಥಿಯಾನ್‌ 50 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 1 ಗ್ರಾಂ ಅಸಿಫೇಟ್‌ 75 ಎಸ್‌.ಪಿ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ 2 ಮತ್ತು 5 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಇದೇ ಸಿಂಪರಣೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 450-540 ಲೀಟರ್‌ ಸಿಂಪರಣಾ ದ್ರಾವಣ ಅವಶ್ಯ.
2	ಜೇಡ ನುಸಿ	ಮರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ನುಸಿಗಳು ಎಲೆಗಳ ಕೆಳಗಿದ್ದು ರಸ ಹೀರುವುದರಿಂದ ಎಲೆಗಳು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಮುರುಟಾಗಿ ಎಲೆಗಳ ದೇಟುಗಳು ಉದ್ದಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಮುರುಟು ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ವೈರಾಣುವನ್ನು ಸಹ ಹರಡುತ್ತವೆ.	ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ 7 ಹಾಗೂ 11 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಬೆಳೆಯನ್ನು 2.5 ಮಿ.ಲೀ. ಡೈಕೋಫಾಲ್‌ ಅಥವಾ 1.3 ಮಿ.ಲೀ. ಬೈಪೆನ್‌ಥ್ರಿನ್‌ 10 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 0.5 ಮಿ.ಲೀ. ಪೆನ್‌ಪ್ರೊಪೆಥ್ರಿನ್‌ 30 ಇ.ಸಿ. 2.0 ಮಿ.ಲೀ. ಫೆನಜಕ್ವಿನ್‌ 10 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 2 ಗ್ರಾಂ ಕ್ವಿನೋಮೆಥೋಯೇಟ್‌ ಅಥವಾ 3.2 ಪ್ರೊಪರ್‌ಗೈಟ್‌ ಅಥವಾ 4 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬರಿಲ್‌ ಅಥವಾ 2 ಮಿ.ಲೀ. ಕ್ಲೋರ್‌ಪೈರಿಫಾಸ್‌ ಹಾಗೂ 3 ಗ್ರಾಂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಗಂಧಕ ಅಥವಾ 3.5 ಗ್ರಾಂ ಅಪೆಕ್ಲೊರೈಟ್‌ನ್ನು 1. ಲೀ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 625 ಲೀ. ಸಿಂಪರಣಾ ದ್ರಾವಣ ಬಳಸಬೇಕು. ನೀರಾವರಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 14 ಹಾಗೂ 17 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಮೈಟ್‌ ನುಸಿ ಹತೋಟಿಗಾಗಿ 0.55 ಮಿ.ಲೀ. ಮಿಲ್ಬೆಮೆಕ್ವಿನ್‌ 1.0 ಇ.ಸಿ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮುರುಟು ರೋಗದ ಬಾಧೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಶೇ. 0.5ರ ಬೆಳ್ಳೊಳ್ಳಿ + ಹಸಿಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಸೀಮೇ ಎಣ್ಣೆ ಕಷಾಯವನ್ನು ಬೇವ್ರ ಜನ್ಯ ಕೀಟನಾಶಕದೊಂದಿಗೆ 2.5 ಮಿ.ಲೀ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
3	ಕತ್ತರಿಸುವ ಕೀಡೆ	ಮರಿಗುಳುಗಳು ಸಸಿಗಳನ್ನು ಸಸಿ ಮಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಹಚ್ಚಿದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಸಸಿಗಳು ಒಣಗಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ.	ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿಗೆ 2 ಮಿ.ಲೀ. ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್‌ 35 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 2 ಮಿ.ಲೀ. ಕ್ಲೋರ್‌ಪೈರಿಫಾಸ್‌ 20 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 2 ಮಿ.ಲೀ. ಕ್ವಿನಾಲ್‌ಫಾಸ್‌ 20 ಇ.ಸಿ. ಬೆರೆಸಿ ಗಿಡದ ಸುತ್ತಲೂ ತೋಯಿಸಬೇಕು.
4	ಕಾಯಿ ಕೊರೆಯುವ ಹುಳು	ಮರಿಹುಳು ಕಾಯಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಟ್ಟಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊರೆದು ಒಳಸೇರಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಕಾಯಿಗಳು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ ನಂತರ ಕೊಳೆತು ಹೋಗುತ್ತವೆ.	ಕಾಯಿಕೊರೆಯುವ ಕೀಟದ ಹತೋಟಿಗೆ 0.75 ಮಿ.ಲೀ. ನವಲುರಾನ್‌ 10 ಇ.ಸಿ. ಅಥವಾ 1.0 ಗ್ರಾಂ ಥಯೋಡಿಕಾರ್ಬ 75 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ. ಅಥವಾ 4 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬರಿಲ್‌ 50 ಡಬ್ಲೂ.ಪಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕದ ಬದಲು ಶೇ. 5ರ ಬೇವಿನ ಬೀಜದ ಕಷಾಯವನ್ನು 7 ಹಾಗೂ 11 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಅಥವಾ ಶೇ.5ರ ಬೇವಿನ ಬೀಜದ ಕಷಾಯವನ್ನು 7 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತು ಎನ್‌.ಪಿ.ವಿ. ಯನ್ನು (250 ಎಲ್‌ ಇ) 11 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
5	ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ತಿನ್ನುವ ಕೀಟ (ಸ್ಫೊಡೋಪ್ಟೆರಾ)	ಹಾನಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಫೋಡೊಪ್ಟೆರಾ ಕೀಟದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಮರಿ ಹುಳುಗಳು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೆರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಬಲಿತ ಮರಿ ಹುಳುಗಳು ಇತರ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹರಡಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೀಟದ ಬಾಧೆ ಕಂಡು ಬಂದಾಗ ಕಾಯಿಗಳ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.	ಸ್ಫೊಡೆಪ್ಟೆರಾ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕೊರೆಯುವ ಕೀಟದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ 1.0 ಮಿ.ಲೀ. ಲುಫೆನುರಾನ್ 5 ಇ.ಸಿ. ಪ್ರತಿ ಲೀ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

Harvesting & Threshing

ಸಸಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ 40 ರಿಂದ 50 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಹಸಿರು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಒಣ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗೆ ಸಸಿ ನಾಟಿಮಾಡಿದ 70 ರಿಂದ 80 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಬಹುದು.

ಕೊಯ್ಲು ನಂತರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ಸೌರ ಶಾಖ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ (ಸೋಲಾರ ಟನಲ್ ಮಾದರಿ):
ಸೌರ ಶಾಖ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು (ಸೋಲಾರ ಟನಲ್ ಮಾದರಿ) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಟನ್ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು 53-54 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ 43 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಒಣಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಸುಧಾರಿತ ವಿಧಾನದಿಂದ ಒಣಗಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 40 ರಿಂದ 55 ರಷ್ಟು ಕಡಿತ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರ ಅಂದಾಜು ಬೆಲೆ ರೂ. 1,00,000

ಶೇಖರಣೆ
ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲದ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆ : ಒಣ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲದ (ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್) ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಖಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕೆಡದಂತೆ 24 ತಿಂಗಳು ಶೇಖರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಒಣ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪುಡಿ:
ಒಣ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಾರ ಕಟ್ಟುವ ಯಂತ್ರ (ಪೌಂಡಿಂಗ್ ಮಷಿನ್) ಅಥವಾ ಖಾರ ಪುಡಿ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು (ಪಲ್ವರೈಸರ್) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ನೀರಿನ ಕವಚ ಹೊಂದಿದ ಪುಡಿಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು (ಬಣ್ಣ, ಖಾರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ) ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

Yield

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ (ಕಿ.ಗ್ರಾ೦)

ನೀರಾವರಿ ಬೆಳೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ (ಕಿ.ಗ್ರಾಂ)

ಹಸಿರು ಕಾಯಿ

7,500 – 12,000

20,000 – 25,000

ಒಣ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ